Từ cuối tháng 4 đến hết tháng 5 năm 2026, trên khắp các công trường, nhà máy, doanh nghiệp và các địa bàn dân cư của Thủ đô Hà Nội, không khí của Tháng hành động về an toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ) và Tháng Công nhân đã diễn ra sôi nổi, thiết thực và đi vào chiều sâu. Với chủ đề xuyên suốt “Đổi mới quản lý và nâng cao hiệu quả công tác an toàn, vệ sinh lao động trong kỷ nguyên số”, thành phố Hà Nội đã thể hiện một quyết tâm chính trị mạnh mẽ, tạo ra một cuộc chuyển dịch sâu sắc từ nâng cao nhận thức sang hành động cụ thể, với sự vào cuộc đồng bộ từ cấp thành phố đến tận cơ sở, lấy người lao động làm trung tâm cho mọi chính sách và hành động.

Quyết tâm chính trị và những định hướng chiến lược từ Thành phố

Ngay từ cuối tháng 4/2026, Lễ phát động cấp Thành phố đã được tổ chức trang trọng, không chỉ là một sự kiện mang tính biểu trưng mà còn là lời khẳng định về một giai đoạn mới trong công tác ATVSLĐ. Phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng đã nhấn mạnh những kết quả tích cực của năm 2025, khi số vụ tai nạn lao động giảm 24,6%, nhưng cũng thẳng thắn chỉ ra những nguy cơ vẫn còn tiềm ẩn, đặc biệt tại các lĩnh vực xây dựng, sản xuất nhỏ lẻ và khu vực lao động phi chính thức.

Từ thực tiễn đó, UBND Thành phố đã vạch ra một lộ trình hành động toàn diện, xác định năm 2026 là năm bản lề để tạo ra ba chuyển dịch mang tính chiến lược:

Một là, chuyển từ tư duy bị động xử lý sự cố sang chủ động phòng ngừa “từ sớm, từ xa”: Đây là sự thay đổi căn bản, đặt trọng tâm vào việc nhận diện, đánh giá và quản trị rủi ro ngay từ khâu thiết kế, tổ chức sản xuất.

Hai là, chuyển từ quản lý thủ công, truyền thống sang quản lý bằng công nghệ số: Đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và các nền tảng số trong công tác giám sát, cảnh báo sớm, huấn luyện và quản lý ATVSLĐ, phù hợp với xu thế của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Ba là, chuyển từ trách nhiệm riêng lẻ của từng đơn vị sang trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội: Công tác ATVSLĐ không còn là nhiệm vụ của riêng cơ quan quản lý hay doanh nghiệp, mà cần sự vào cuộc quyết liệt của các cấp ủy, chính quyền, tổ chức công đoàn và ý thức tự giác của chính người lao động.

Những định hướng này đã tạo ra một hành lang pháp lý và một kim chỉ nam hành động rõ ràng, là cơ sở để các cấp, các ngành và đặc biệt là các địa phương cơ sở cụ thể hóa thành những chương trình, hoạt động thiết thực.

Lễ phát động hưởng ứng tháng hành động về an toàn, vệ sinh lao động và tháng công nhân tại phường Hoàn Kiếm, Hà Nội

 Sức lan tỏa mạnh mẽ từ cơ sở: Khi các phường, xã vào cuộc quyết liệt

Điểm nhấn nổi bật và tạo ra hiệu quả thực chất nhất trong Tháng hành động năm 2026 chính là sự hưởng ứng sâu rộng, chủ động và sáng tạo của các xã, phường trên toàn địa bàn Thành phố. Thay vì chỉ chờ đợi chỉ đạo, nhiều địa phương đã biến các chủ trương của Thành phố thành những mô hình và hoạt động cụ thể, phù hợp với đặc thù của mình.

Chuyển đổi số được xem là công cụ đột phá. Tại phường Cửa Nam, mô hình “Cổng tư vấn trực tuyến” về chính sách lao động, ATVSLĐ đã được ra mắt, giúp người lao động và doanh nghiệp tiếp cận thông tin một cách nhanh chóng, minh bạch. Tương tự, phường Hoàn Kiếm tiên phong với mô hình “Điểm kết nối việc làm số”, chỉ với một mã QR, người lao động có thể tiếp cận hàng ngàn vị trí việc làm, rút ngắn khoảng cách cung - cầu lao động. Tại phường Cầu Giấy, các doanh nghiệp như Tập đoàn FPT đã chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng công nghệ trong việc số hóa quy trình, theo dõi sức khỏe và cảnh báo sớm nguy cơ cho người lao động, khẳng định quan điểm “con người là trung tâm của mọi hoạt động quản lý”.

Công tác thanh tra, kiểm tra được tăng cường mạnh mẽ, hướng về cơ sở. Các phường như Bạch Mai, Hoàng Mai, Cầu Giấy đã thành lập các đoàn kiểm tra liên ngành, tiến hành rà soát đột xuất và định kỳ tại các doanh nghiệp, công trình xây dựng, cơ sở sản xuất có nguy cơ cao. Hoạt động này không chỉ nhằm phát hiện và xử lý nghiêm các vi phạm mà còn kết hợp hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện các biện pháp phòng ngừa, cải thiện điều kiện làm việc.

Hoạt động chăm lo cho người lao động được thực hiện bằng những hành động cụ thể, ấm áp. Tháng Công nhân năm 2026 thực sự trở thành ngày hội của người lao động. Hàng trăm suất quà ý nghĩa đã được trao tận tay những công nhân có hoàn cảnh khó khăn, bị tai nạn lao động tại các phường như Hai Bà Trưng, Đống Đa, Xuân Đỉnh, Hà Đông, Từ Liêm. Đặc biệt, câu chuyện về trường hợp anh Nguyễn Công Anh (phường Xuân Đỉnh) bị tai nạn lao động nặng đã được lãnh đạo phường và Công đoàn trực tiếp đến nhà thăm hỏi, trao hỗ trợ, thể hiện sự quan tâm sâu sắc, không để ai bị bỏ lại phía sau. Các chương trình ký kết phúc lợi đoàn viên với doanh nghiệp, như tại phường Hai Bà Trưng và Hoàng Mai, đã mang lại những suất học bổng và ưu đãi thiết thực, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người lao động và gia đình họ.

Các phong trào thi đua được tổ chức sáng tạo, khơi dậy tiềm năng của người lao động. Cuộc thi “Mỗi ngày một ý tưởng” tại phường Đống Đa đã thu hút nhiều sáng kiến cải thiện môi trường làm việc. Tại phường Tây Hồ, các danh hiệu “Công nhân giỏi”, “Sáng kiến sáng tạo” được trao cho những cá nhân tiêu biểu, lan tỏa tinh thần lao động sáng tạo, làm chủ công nghệ. Đây chính là minh chứng sống động cho chủ đề “Công nhân Việt Nam: đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động”.

Những kết quả ban đầu và định hướng cho tương lai

Tháng hành động về ATVSLĐ và Tháng Công nhân năm 2026 tại Hà Nội đã khép lại với những kết quả đáng ghi nhận. Quan trọng hơn cả những con số thống kê là sự chuyển biến rõ rệt trong tư duy và hành động của các cấp, các ngành, doanh nghiệp và người lao động.

Về nhận thức, “an toàn lao động” không còn là một khẩu hiệu mang tính hình thức mà đã dần trở thành một văn hóa, một yêu cầu tự thân trong mỗi hoạt động sản xuất, kinh doanh. Người lao động ngày càng ý thức hơn về quyền và trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ an toàn cho bản thân và đồng nghiệp. Doanh nghiệp cũng nhận ra rằng, đầu tư cho ATVSLĐ chính là đầu tư cho sự phát triển bền vững, giúp nâng cao năng suất và giữ chân người lao động.

Về hành động, sự vào cuộc đồng bộ đã tạo ra một “vành đai an toàn” vững chắc hơn. Việc ứng dụng công nghệ số không chỉ giúp quản lý hiệu quả hơn mà còn mở ra những phương thức phòng ngừa rủi ro thông minh. Các hoạt động chăm lo, đối thoại đã góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tạo động lực để người lao động yên tâm cống hiến.

Tuy nhiên, hành trình xây dựng một môi trường lao động an toàn tuyệt đối vẫn còn nhiều thách thức. Nguy cơ tai nạn vẫn còn tiềm ẩn, đặc biệt trong khu vực phi chính thức và các làng nghề. Do đó, những kết quả của Tháng hành động cần được duy trì và phát huy bằng những hành động thường xuyên, liên tục. Công tác hậu kiểm, giám sát việc khắc phục các tồn tại sau thanh tra phải được thực hiện quyết liệt, tránh tình trạng “phát nhưng không động”. Các mô hình hay, cách làm sáng tạo từ cơ sở cần được tổng kết, đánh giá và nhân rộng trên toàn Thành phố.

Với một nền tảng vững chắc được tạo dựng từ sự chuyển biến trong nhận thức và hành động, có thể tin tưởng rằng công tác ATVSLĐ của Hà Nội sẽ tiếp tục gặt hái được nhiều thành công hơn nữa, góp phần xây dựng Thủ đô ngày càng văn minh, hiện đại, và thực sự là một thành phố đáng sống cho mọi người lao động.