Học viện ACST chủ trì tham mưu tổ chức Hội thảo phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngành Xây dựng

Chia sẻ :

Sáng 16/11/2026, tại Cung Triển lãm Kiến trúc Quy hoạch Xây dựng Quốc gia (số 1 Đỗ Đức Dục, Hà Nội), Bộ Xây dựng khai mạc Chuỗi sự kiện khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngành Xây dựng năm 2026. Trong chuỗi sự kiện, Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng (ACST) chủ trì tham mưu tổ chức Hội thảo phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngành Xây dựng, đồng thời trình bày tham luận dẫn đề, cung cấp cơ sở số liệu và đề xuất giải pháp để ngành khai thác dư địa tăng trưởng mới.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà phát biểu khai mạc Chuỗi sự kiện khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngành Xây dựng năm 2026

Mở đầu chuỗi sự kiện là lễ khai mạc Triển lãm sản phẩm khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngành Xây dựng. Diễn ra từ ngày 16 đến 18/11, Triển lãm quy tụ 34 cơ quan, đơn vị thuộc khối quản lý nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp với 61 gian hàng, tập trung vào trí tuệ nhân tạo (AI), mô hình thông tin công trình (BIM), hệ thống thông tin địa lý (GIS), đô thị thông minh, vật liệu mới, công trình xanh, giao thông và hạ tầng kỹ thuật.

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà nhấn mạnh, ngành Xây dựng có phạm vi hoạt động rộng, từ giao thông, hạ tầng đến quy hoạch, phát triển đô thị, nhà ở và quản lý hoạt động xây dựng, những lĩnh vực gắn trực tiếp với đời sống hằng ngày của người dân. Trong những năm tới, ngành sẽ triển khai hàng loạt công trình lớn như đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị, cao tốc, sân bay, bến cảng, đòi hỏi công nghệ ngày càng hiện đại, đồng thời bảo đảm chất lượng, tiến độ, an toàn và hiệu quả đầu tư. Vì vậy, theo Thứ trưởng, điều quan trọng không phải là trưng bày được bao nhiêu sản phẩm, mà là sản phẩm ấy dùng được ở đâu, giải quyết được vấn đề gì, giúp công việc nhanh hơn, chất lượng tốt hơn và tiết kiệm chi phí hơn.

Từ yêu cầu “dùng được, giải quyết được vấn đề” ấy, Hội thảo phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngành Xây dựng được tổ chức ngay sau lễ khai mạc, tạo diễn đàn để các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp trao đổi giải pháp thúc đẩy ứng dụng công nghệ, nâng cao hiệu quả đầu tư và đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng hai con số. Học viện ACST là đơn vị chủ trì tham mưu tổ chức Hội thảo.

Đặt vấn đề cho Hội thảo, Thứ trưởng Phạm Minh Hà cho biết Việt Nam đang phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026 - 2030. Kết luận số 18-KL/TW ngày 2/4/2026 của Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV yêu cầu đến năm 2030, năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) đóng góp trên 55% vào tăng trưởng kinh tế, nghĩa là phần lớn mức tăng trưởng phải đến từ việc sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực, từ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trong khi đó, tăng trưởng của ngành Xây dựng thời gian qua chủ yếu vẫn dựa vào mở rộng quy mô đầu tư, còn nguồn lực đầu tư thì không thể tăng mãi. Thứ trưởng nêu câu hỏi cho toàn ngành: Tăng trưởng trong giai đoạn tới sẽ đến từ đâu, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số có thể đóng góp bao nhiêu và ở những khâu nào. Thứ trưởng đề nghị các đại biểu tập trung làm rõ dư địa tăng trưởng; các điểm nghẽn về cơ chế, tiêu chuẩn, dữ liệu và nguồn lực; những bài toán công nghệ lớn cần giải quyết; cùng phương pháp đánh giá hiệu quả bằng các chỉ tiêu cụ thể về thời gian, chi phí, năng suất và giá trị gia tăng.

Để trả lời những câu hỏi nền tảng ấy, TS. Ngô Anh Tuấn - Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Học viện ACST trình bày tham luận dẫn đề, mở đầu phần thảo luận bằng bức tranh tăng trưởng của ngành. Theo Giám đốc Học viện, trong 9 tháng năm 2026, giá trị tăng thêm toàn ngành Xây dựng tăng 10,31%, cao hơn mức tăng 9,01% của GDP cả nước; riêng hoạt động xây dựng tăng 12,22%, đứng đầu trong 20 ngành kinh tế cấp I; toàn ngành đóng góp 19,71% vào tăng trưởng GDP. Kết quả này khẳng định vai trò của ngành, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng tăng trưởng, giảm dần sự phụ thuộc vào mở rộng vốn đầu tư.

TS. Ngô Anh Tuấn - Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Học viện ACST trình bày tham luận dẫn đề tại Hội thảo

Tham luận chỉ ra rằng ngành đã từng bước hình thành nền tảng cho việc chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Bộ Xây dựng đã ban hành 135 quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, biên soạn 1.603 tiêu chuẩn quốc gia; lựa chọn 138 sản phẩm, giải pháp tiêu biểu từ 761 đề xuất để giới thiệu, nhân rộng; phê duyệt đặt hàng 5 nhiệm vụ nghiên cứu, phát triển công nghệ chiến lược về ray, phụ kiện và bộ ghi, kết cấu đường ray, xử lý đất yếu nền đường, mạng thông tin 5G và hệ thống liên khóa máy tính. Nhiều ứng dụng đã mang lại hiệu quả cụ thể: giải pháp trí tuệ nhân tạo căn chỉnh xe dưới cẩu giàn được triển khai trên 19 cẩu tại Cảng Đà Nẵng, rút ngắn 10 - 15 giây mỗi lượt thao tác; ứng dụng BIM ở các dự án thí điểm giúp rút ngắn 12 - 15% thời gian thi công; hệ thống thí nghiệm gió bão mặt dựng công trình của Viện Khoa học công nghệ xây dựng đã phục vụ gần 600 công trình. Theo TS. Ngô Anh Tuấn, giá trị của khoa học công nghệ không nằm ở số lượng đề tài hay sản phẩm công bố, mà ở khả năng đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn, tạo ra hiệu quả cụ thể trong sản xuất và quản lý.

Năng lực công nghệ của doanh nghiệp trong nước cũng có những bước tiến đáng ghi nhận. Các đơn vị trong nước đã đảm nhiệm từ lập dự án, thiết kế đến thi công Cầu Mỹ Thuận 2 với nhịp chính dây văng dài 350m; làm chủ công nghệ đào hầm theo phương pháp NATM tại các hầm Đèo Cả, Cù Mông, Hải Vân 2, đồng thời tiếp nhận, ứng dụng công nghệ đào hầm bằng máy TBM và thi công nhà ga ngầm tại các dự án đường sắt đô thị. Trong công nghiệp vật liệu xây dựng, cả nước hiện có 91 dây chuyền xi măng lò quay với tổng công suất 128,44 triệu tấn/năm, cơ bản đáp ứng nhu cầu trong nước và tham gia xuất khẩu.

Toàn cảnh Hội thảo phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngành Xây dựng

Tuy nhiên, Giám đốc Học viện thẳng thắn nhìn nhận việc triển khai công nghệ chiến lược và đổi mới sáng tạo của ngành vẫn ở giai đoạn đầu, với ba điểm nghẽn cần tập trung giải quyết. Thứ nhất, khoảng cách giữa nghiên cứu và ứng dụng còn lớn; một số nhiệm vụ nghiên cứu chưa xuất phát từ bài toán cụ thể của doanh nghiệp, dự án; hệ thống tiêu chuẩn, định mức nhiều khi chưa theo kịp công nghệ mới; một số phép thử chuyên biệt vẫn phải thực hiện ở nước ngoài. Thứ hai, nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu, ngành còn thiếu chuyên gia về công nghệ lõi, BIM, dữ liệu và đường sắt tốc độ cao; nhiều nhiệm vụ quy hoạch, đô thị được chuyển về cấp xã trong khi năng lực chuyên môn, kỹ năng công nghệ của cán bộ cơ sở chưa đồng đều, đặt ra yêu cầu cấp thiết về đào tạo, bồi dưỡng. Thứ ba, khả năng kết nối, liên thông dữ liệu và đo lường hiệu quả còn hạn chế; hệ thống thống kê của ngành chưa có đầy đủ chỉ tiêu phản ánh hoạt động khoa học công nghệ và chuyển đổi số.

Từ việc nhận diện các điểm nghẽn, Học viện đề xuất những nhóm giải pháp cụ thể. Với Bộ Xây dựng, cần lựa chọn, công bố những bài toán lớn theo từng lĩnh vực, gắn với nhu cầu của dự án, doanh nghiệp và địa phương để tránh nghiên cứu dàn trải, thiếu địa chỉ ứng dụng; ưu tiên hoàn thiện tiêu chuẩn, định mức cho công nghệ, vật liệu mới, nhất là đường sắt tốc độ cao; yêu cầu các viện nghiên cứu, trường đại học lấy hiệu quả ứng dụng làm thước đo kết quả nghiên cứu; đầu tư nâng cao năng lực thử nghiệm, kiểm định trong nước. Học viện kiến nghị Bộ Tài chính đưa các lĩnh vực của ngành Xây dựng vào chương trình thử nghiệm tính toán TFP trong năm 2027; Bộ Khoa học và Công nghệ bổ sung tiêu chí đánh giá hoạt động khoa học công nghệ gắn với năng suất và tăng trưởng; các địa phương sớm ban hành lộ trình áp dụng BIM, cập nhật đầy đủ dữ liệu ngành, công bố giá vật liệu xây dựng sát thị trường và quan tâm bồi dưỡng năng lực cho cán bộ cấp xã trong quản lý xây dựng, quy hoạch, phát triển đô thị.

Tiếp nối tham luận dẫn đề, đại diện Cục Đường bộ Việt Nam, Tập đoàn Đèo Cả và các đơn vị khác trình bày kinh nghiệm thực tiễn. Cục Đường bộ Việt Nam cho biết đang chuyển từ quản lý truyền thống sang quản lý thông minh dựa trên dữ liệu số, với mục tiêu hướng tới 5.000 km đường cao tốc thông minh trong giai đoạn 2026 - 2030. Tập đoàn Đèo Cả chia sẻ quá trình cải tiến công nghệ NATM thành quy trình “hệ Đèo Cả” và đào tạo, chuyển giao cho 130 kỹ sư, kỹ thuật viên, cán bộ quản lý của các nhà thầu đối tác, đồng thời kiến nghị tăng cường liên kết “Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp”.

Ông Nguyễn Mạnh Thắng - Phó Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam, thời gian qua, lĩnh vực đường bộ đã chuyển từ phương thức quản lý truyền thống sang quản lý thông minh dựa trên công nghệ và dữ liệu số.

 

Ông Nguyễn Quang Huy - Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Đèo Cả đưa ra nhiều hiến kế giải pháp công nghệ giúp ngành Xây dựng phát triển thời gian tới

Kết luận Hội thảo, Thứ trưởng Phạm Minh Hà nhấn mạnh dư địa tăng trưởng của ngành còn lớn, tập trung ở những khâu cụ thể như rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, giảm sai sót thiết kế, hạn chế phát sinh trong thi công, khai thác hiệu quả kết cấu hạ tầng hiện có, giảm chi phí logistics và từng bước làm chủ công nghệ trong các dự án đường sắt, công trình ngầm. Thứ trưởng yêu cầu các đơn vị thuộc Bộ tổng hợp các tham luận, đề xuất danh mục những bài toán lớn theo từng lĩnh vực để xem xét đưa vào kế hoạch khoa học công nghệ năm 2027 và các năm tiếp theo; các cục, vụ chuyên ngành rà soát, tháo gỡ vướng mắc về tiêu chuẩn, định mức, thủ tục; các viện, trường gắn nhiệm vụ nghiên cứu, đào tạo với nhu cầu thực tiễn, liên kết với doanh nghiệp ngay từ khâu đề xuất. Đặc biệt, Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ đánh giá kết quả theo số lượng nhiệm vụ, sản phẩm sang đánh giá bằng hiệu quả thực tế về thời gian, chi phí, năng suất và giá trị gia tăng. Nhiều nội dung trong chỉ đạo này đồng hướng với các kiến nghị mà Học viện nêu trong tham luận dẫn đề.

Việc Học viện ACST chủ trì tham mưu tổ chức Hội thảo và trình bày tham luận dẫn đề cho thấy vị thế của một cơ quan nghiên cứu, tham mưu của Bộ Xây dựng. Được thành lập trên cơ sở hợp nhất Học viện Cán bộ quản lý xây dựng và đô thị, Trường Cán bộ quản lý Giao thông vận tải và Viện Chiến lược và Phát triển giao thông vận tải, Học viện vừa đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức, vừa nghiên cứu khoa học công nghệ; điều tra, khảo sát, dự báo nhu cầu phát triển; tổng hợp, phân tích cơ sở dữ liệu của ngành. Chính sự kết hợp giữa nghiên cứu, dự báo và bồi dưỡng cán bộ giúp Học viện không chỉ nhận diện điểm nghẽn mà còn trực tiếp tham gia tháo gỡ, nhất là yêu cầu nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ cấp xã khi nhiều nhiệm vụ quản lý xây dựng, quy hoạch, đô thị được phân cấp về cơ sở. Riêng ở nhiệm vụ này, Học viện đã bồi dưỡng gần 10.000 lượt cán bộ, công chức cấp xã.

Các đại biểu tham quan các gian hàng trưng bày sản phẩm khoa học công nghệ tại Triển lãm

Chiều cùng ngày, chuỗi sự kiện tiếp tục với các hoạt động: Trình chiếu phóng sự, khai trương Cổng thông tin khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngành Xây dựng, công bố sản phẩm khoa học công nghệ và lễ tuyên dương tập thể, nhà giáo, nhà khoa học có nhiều đóng góp cho sự phát triển khoa học công nghệ của ngành năm 2026. Triển lãm tiếp tục mở cửa đến hết ngày 18/11./.

Thành Nguyễn – Trung tâm TT & CĐS


Thêm bình luận mới

 Bình luận của bạn đã đợc gửi thành công. Cảm ơn bạn!   Làm mới
Lỗi. Vui lòng thử lại

0969.458.793
0399.497.786

Đăng ký học/Thi sát hạch